3. De teksten van het Nieuwe Testament (4)

De officiële vorming en acceptatie van het huidige Nieuwe Testament kwam langzaam tot stand. In de eerste jaren werd het “goede nieuws” over het Christendom mondeling doorgegeven. Predikanten, waarvan velen Jezus hadden gezien en hadden horen onderwijzen, deelde deze levendige herinneringen met anderen en proclameerde het bericht van Zijn dood, begrafenis en opstanding.

In het voorbij gaan van de jaren echter, terwijl de kerk zich uitbreidde vaar Klein-Azie en Italië, werd de behoefte aan geschreven aantekeningen over Jezus en de apostelen steeds belangrijker. Als een ouder wordende apostel bijvoorbeeld drong Petrus bij zijn lezers erop aan om met name te vertrouwen op datgene wat hij had geschreven (2 Petrus 1). Uiteindelijk zouden deze geschriften dezelfde status als het Hebreeuwse Oude Testament krijgen.

Er bestaat geen twijfel over dat de vroegst geaccepteerde geschriften in het prille Nieuwe Testament canon de brieven waren die Paulus had geschreven rond en net na het jaar 50 AD. Al snel kwamen de evangeliën, de herinneringen van de apostelen, ook beschikbaar. Dankzij de brieven van de leiders van de vroege kerk weten we dat rond 100 AD alle boeken van wat we nu het Nieuwe Testament noemen (behalve een paar brieven en het boek van Openbaring) impliciet geaccepteerd waren als onderdeel van de canon.

De vroegst bekende poging om een officiële lijst te maken is uit 140 AD (nu bekend als Marcion’s canon). Deze lijst van Marcion bevatte slechts 10 van Paulus zijn brieven en het evangelie van Lucas. Marcion was een gnostische ketter[1] (hij geloofde dat de God van het Oude Testament niet de God van het Nieuwe Testament was en hij wees het menselijk zijn van Jezus af). Hij had een sterke afkeer tegen de Joodse aspecten in de evangeliën. Zijn lijst werd al snel als ketterij door de leiders van de vroege kerk gezien, maar het spoorde de noodzaak tot een formele canon aan.

Dat conflict in de tweede eeuw was, volgens bijbelgeleerden, de aanleiding voor de kerk op het vaststellen van authentieke apostolische verwantschap als het hoofdbepalende criterium voor canonieke status. Een boek moest of geschreven zijn door een apostel/discipel van Jezus (Matthëus, Johannes, Petrus, Paulus) of door iemand nauw betrokken bij een apostel/discipel (Lucas door zijn verbondenheid met Paulus, Petrus en anderen, Marcus als de “stem” van Petrus, Jakobus en Judas als de broers van Jezus). Als gevolg daarvan werden sommige geschriften van de tweede en derde generatie Christenen uitgesloten (waaronder de brieven van de leiders van de vroege kerk die we eerder bespraken).

In het jaar 397 AD (tijdens het Concilie van Carthago) werd tenslotte een lijst samengesteld die wijde acceptatie vond. Er was weinig onenigheid, behalve over de boeken van Jakobus, Judas (allebei broers van Jezus, maar waarvan bekend was dat ze geen discipels waren gedurende Zijn leven), 2 Petrus, 2 en 3 Johannes en Openbaring. Deze boeken werden later geaccepteerd en bijgesloten in het Nieuwe Testament.

Gebaseerd op zijn onderzoek over de manuscript bewijzen voor het Nieuwe Testament schreef de grote klassieke bijbelgeleerde Sir Frederic Kenyon:

“De tijd tussen de datum van de originele samenstelling en het eerste voorhanden zijnde bewijs is zo klein dat het in feite te verwaarlozen is en de laatste fundatie voor enige twijfel dat de Heilige Schrift aan ons is doorgegeven substantieel zoals ze zijn geschreven is nu verwijderd. Zowel de authenticiteit als de algemene integriteit van de boeken van het Nieuwe Testament mag eindelijk als vastgesteld aangenomen worden.”[2]

Tijdslijn van het Nieuwe Testament

Lees meer over: 4. Verloren boeken v/h Nieuwe Testament