5. De "verloren" boeken van het Nieuwe Testament (3)

De  Nag Hammadi geschriften

In 1945 vonden twee Arabische broers nabij Nag Hammadi[1] (ongeveer 500 km ten zuiden van Cairo in de buurt van de rivier de Nijl) 13 papyrus codices in een kruik. De 52 verschillende geschriften op deze papyri staan nu bekend als de Nag Hammadi gnostische teksten. In 1959 werd het eerste document uit deze bibliotheek – het Evangelie van Thomas – gepubliceerd. De publicatie van de volledige collectie vond plaats in 1977.

The Nag Hammadi geschriften

De teksten zijn allemaal geschreven in Koptisch, een Egyptische taal geschreven met het Griekse alfabet. De algemene consensus is dat deze Koptische vertalingen gemaakt zijn uit originele Griekse teksten in de periode 350-400 AD, maar dat is ook het enige waarover de geleerden het eens zijn. De originele teksten dateren eerder, maar hoe veel eerder is het onderwerp van heftige discussies. Ook zijn de meeste bijbelgeleerden van mening dat het historisch belang en de betrouwbaarheid van deze Nag Hammadi teksten in geen vergelijk staat tot de teksten van het Nieuwe Testament, hoewel sommigen (zoals het Jesus Seminar en Dan Brown, de schrijver dan de DaVinci Code) geloven dat ze juist betrouwbaarder zijn dan het Nieuwe Testament. Deze laatste groep beweert zelfs dat ze bewijs leveren over hoe de Rooms Katholieke Kerk jarenlang de gelovigen heeft voorgelogen.

Afgezien van deze discussie zijn er twee belangrijke observaties met betrekking tot de kwaliteit van de teksten:

• De teksten waren een voor een van het Grieks naar het Koptisch vertaald. De vertalers waren niet altijd in staat om te begrijpen wat ze probeerden te vertalen. Door het vergelijken van teksten waarvan in het Koptisch vertaalde duplicaten bestaan wordt het verschil tussen de betere vertaling in vergelijking met de minder capabele vertaling overduidelijk. Dit leidt tot grote twijfels over de kwaliteit van het overgrote deel van de Koptische teksten waarvan slechts een enkel document gevonden is.
• Er is een vergelijkbaar risico in de overdracht van de teksten over generaties van kopieerders die werkten met meer en meer onbetrouwbare kopieën, eerst in het Grieks, later in het Koptisch. Het aantal onintentionele fouten is moeilijk te schatten. Als er slechts een paar letters ontbreken, dan kunnen die wel adequaat worden ingevuld, echter grotere gaten in de teksten moeten simpelweg blanco blijven.

De Nag Hammadigeschriften kunnen worden verdeeld in verschillende categorieën:[2]

• Gnostische “Christelijke” teksten. In deze groep bevindt zich het veel aandachttrekkende Evangelie van Thomas. Deze verzameling uitspraken van Jezus werd initieel door sommige onderzoekers als de Q bron van de canonieke evangeliën van Marcus en Lucas beschouwd. Andere teksten zijn onder andere het Evangelie der Waarheid, mogelijk geschreven door de welkende ketter Valentinus, en het Evangelie van Philippus welke unieke instructies over gnostische sacramenten bevat.
• Gnostische teksten met minder duidelijke Christelijke inhoud. Sommige onderzoekers stellen dat deze teksten voorchristelijk gnosticisme suggereren, maar dit lijkt niet onderbouwd. De documenten in deze categorie zijn verder niet relevant in de context van het zoeken naar nieuwe Christelijke geschriften.
• Niet-gnostische Christelijke documenten.  Er zijn ook diverse niet-gnostische Christelijk documenten in Nag Hammadi gevonden. Deze bevatten onder andere Handelingen van Petrus en de Twaalf Apostelen, de Spreuken van Sextus en de Lessen van Sylvanus. Geen van deze teksten betreft nieuwe ontdekte documenten.
• Diverse documenten. Daarnaast zijn diverse documenten noch Christelijk, noch gnostisch, maar werden waarschijnlijk door de gnostische beweging met veel interesse gelezen.

Lees meer over: (4) Bewijsstuk #14: De "verloren boeken" waren nooit verloren