8. Zijn de getuigen te vertrouwen? (4)

Toen de documenten werden geschreven en in omloop werden gebracht waren er toen mensen aanwezig die de accuraatheid konden bevestigen en/of  bedenkingen die ze hadden tegen eventuele fouten of fabricatie naar voren konden brengen?  Dat is allemaal afhankelijk van datering en chronologie. Over elke gebeurtenis uit het verleden kan men, wat men vaak noemt een “ooggetuigenperiode” vaststellen. Dit is een tijdsperiode van ongeveer 40 jaar (de gemiddelde levensverwachting van een volwassene gedurende die jaren) vanaf de actuele gebeurtenis. In deze tijdsperiode is het redelijk om aan te nemen dat er een significante hoeveelheid getuigen nog in leven zijn om de accuraatheid of de inaccuraatheid  van de omschreven gebeurtenissen te bevestigen.  In het geval van de evangeliën en de brieven van Paulus zou deze periode van ongeveer 30 AD (het begin van Jezus zijn publieke leven) tot ongeveer 70 AD (het einde van de 40 jarige periode) zijn. Uiteraard wordt de ene mens wat ouder dan de andere mens wat betekent dat zelfs na 70 AD sommige getuigen nog steeds in leven zullen zijn (zoals de apostel Johannes), maar gemiddeld zal de populatie van ooggetuigen aan het einde van de ooggetuige periode behoorlijk zijn verminderd.

We hebben al eerder de datering van alle evangeliën, Handelingen en de brieven van Paulus besproken en geanalyseerd.[1] Allen (behalve het Evangelie van Johannes) zijn hoogstwaarschijnlijk in de jaren 49 tot en met 70 AD, 80 AD op zijn laatst, gedateerd. Johannes is waarschijnlijk meer in de jaren 80-90 AD geschreven. Dit plaatst de meeste verslagen (behalve die van Johannes) comfortabel in de ooggetuigenperiode, waardoor verificatie door zowel vriendelijk als onvriendelijk gezinde tijdgenoten mogelijk is geweest.

Van vriendelijke tijdgenoten (andere Christenen) zien we een positieve bevestiging tegen het einde van de eeuw en in de vroege tweede eeuw zien we dit van Papias, Clemens of Rome, Epistel of Barnabas, etc.[2]

Van de onvriendelijke tijdgenoten horen we niet veel in termen van het ontzenuwen van gebeurtenissen en aanspraken. Zoals we hebben gezien zijn er een beperkt aantal; niet-bijbelse bevestigingen, maar maken deze ook geen tegenstrijdige aanspraken. Dit is belangrijk temeer als we ons realiseren hoe vijandig de omgeving was waarin het Christendom werd geboren. Men had de hele beweging vanaf het prille begin kunnen stoppen als iemand ooit had aangetoond dat de opstanding niet had plaatsgevonden en/of, nog beter zelfs, als men het lichaam van Jezus had kunnen vinden. Dit is niet gebeurd, nog vinden we enig schrijven dat hier zelfs maar naar verwijst. Indirect is dit krachtig bewijs voor de rechtsgeldigheid van de aanspraken over de opstanding.  

De evangelien en de brieven zijn geschreven tijdens de ooggetuigenperiode

Lees meer over: Is Jezus God?