3. Heer, luigenaar of waanzinnige? (2)

Aangezien Jezus zichzelf als de unieke Zoon van God identificeerde, zijn er slechts twee mogelijkheden: Hij is God of Hij is het niet. Als Hij weet dat Hij God niet is en toch beweert God te zijn, dan liegt Hij en dat maakt Hem uiteraard een leugenaar. Als Hij echter niet God is, maar Hij denkt dat Hij dit is, dan is Hij misleidt: Dan is Hij niet goed snik en is Hij een waanzinnige.

Dit zijn simpelweg de enige drie mogelijkheden:

·         Hij is wat Hij beweert te zijn – Jezus is de Heer.

·         Hij weet dat Hij ten onrechte beweert om God te zijn – Jezus is een leugenaar.

·         Of Hij denkt dat Hij God is, maar Hij is dat niet – Jezus is een waanzinnige.

Veel mensen proberen om een andere Jezus te definiëren, een die niet past in de bovengenoemde logische beredenering. Geschiedenis heeft boven alle twijfel (zoals we dit hebben gezien vanuit zowel de Bijbelse als de niet-bijbelse bronnen ) bevestigd dat Jezus een historisch persoon is die in Galilea, Judea en de aangrenzende gebieden predikte. Hij wordt als onderwijzer van morele waarden en een wonderdoener geaccepteerd. Zijn bestaan te ontkennen is niet realistisch. Verbazingwekkend is het echter dat vele, niet-christenen, het ermee eens zijn dat hij een groot onderwijzer van morele waarden was, maar, zo zeggen ze, Hij was niet God. Hij was gewoon een man met een grote onderwijzende bekwaamheid en Zijn morele en wijze lessen startte een wereldreligie. Dat is toch niets bijzonders? Waarom? Hetzelfde kan gezegd worden over Buddha, Mahatma Gandhi en Mohammed.

Deze logica is echter niet correct: Geen van deze grote leermeesters beweerden dat ze de Zoon van God waren. Hun boodschap werd door velen als van groot belang en inhoudelijk van grote morele waarde gezien. Jezus echter, onderwees ons dat Hij God was. Logisch gezien kan dus niemand Jezus als een grote leermeester van morele waarden accepteren en gelijktijdig zijn beweringen dat Hij God is afwijzen. Dat is immers niet logisch. Hoe kan iemand een grote leermeester van morele waarden zijn als een belangrijk gedeelte van zijn lessen onjuist is? Niemand kan dit beter verwoorden dan de beroemde, tot het Christendom bekeerde agnosticus, schrijver en bijbelgeleerde C.S. Lewis (1898-1963) in zijn boek Mere Christianity:[1]

“Wat ik hier probeer is om iedereen ervan te weerhouden om de werkelijk dwaze dingen die mensen vaak over Hem zeggen uit te spreken: ‘Ik ben bereid om Jezus als een grote leermeester van morele waarden te accepteren, maar ik accepteer zijn uitspraken dat Hij God is niet.’ Dat is juist hetgeen dat we niet moeten zeggen. Een man die slechts een man was en de soort dingen zei die Jezus zei zou geen grote morele leermeester zijn. Hij zou een geesteszieke zijn – op hetzelfde niveau van de man die zegt dat hij Napoleon is- of anders zou hij de Duivel uit Hel zelf zijn. Je moet je keuze maken. Of deze man was, en is, de Zoon van God; of hij is een krankzinnige of misschien nog wel erger. Je kan Hem als een gek aan de kant schuiven, je kan naar Hem spugen en Hem als een boze geest doodden; of je kan aan zijn voeten neervallen en Hem je Heer en God noemen. Maar laat ons niet met de  kleinerende onzin van ‘Hij was een grote menselijke onderwijzer’ aankomen. Hij heeft die optie niet gegeven. Dat is ook niet Zijn bedoeling geweest.”

Jezus: God, leugenaar of waanzinnige....

Jezus was geen leugenaar.

Indien Jezus beweerde dat Hij God was, maar was dat niet, dan loog Hij. Hij zou in feite een van de ergste leugenaars zijn, want Hij zou dan hebben geprobeerd om mensen een religie voor te schotelen die hen bij de ware God zou wegleiden richting eeuwige verdoemenis. Hij zou ook een hypocriet zijn want Hij onderwees over eerlijkheid tot elke prijs, terwijl Hij dan zelf een enorme leugen leefde. Bovendien zou Hij een ongelooflijke dwaas zijn. Zoals we hebben gezien was zijn bewering God te zijn de reden dat hij werd gekruisigd. Gedurende de rechtszaak zweeg hij en reageerde hij niet op zijn aanklagers. Hij sprak alleen om hun beschuldiging, dat hij beweerde God te zijn, te bevestigen. Een simpele ontkenning zou hem zijn vrijheid hebben teruggegeven. Als hij wist dat hij loog was hij een dwaas om ervoor te sterven. Hij zou worden gemarteld en zou een weerzinwekkende doodstraf door middel van kruisiging ondergaan en waarvoor? Iemand is misschien bereid te sterven voor iets waarvan hij denkt dat het waar is, maar zeker niet voor iets waarvan hij weet dat het niet waar is.

Wanneer we lezen wat de Bijbel schrijft over Jezus Zijn onderwijzingen en Zijn leven zou Hij nooit een bedrieger geweest kunnen zijn. Ook is het niet realistisch dat een leugenaar zo’n diepzinnige en blijvende invloed zou hebben. Hij onderwees zijn discipelen om, koste wat het kost,  eerlijk te zijn, om opofferend te geven en om onvoorwaardelijk te delen. Jezus onderwees niet alleen deze principes, maar Hij leefde ze. Hij had niet het karakter van een leugenaar. In de woorden van de kerk geschiedkundige en theoloog Philip Schaff (1819-1893):[2]

“De hypothese van bedrog is zo stuitend in morele als ook in algemene zin dat de verklaring zelf de veroordeling is… Geen geleerde met ook maar enig fatsoen en zelfrespect zou dit openlijk durven beweren. Hoe, in de naam van logica, redelijk denken en ervaring, zou een bedrieger – dat wil zeggen een misleidende, egoïstische, verdorven man – hebben verzonnen, en van het begin tot het einde continue hebben volgehouden, het zuiverste en nobelste karakter met de meest perfecte allure van waarheid  en realiteit in de geschiedenis? Hoe kon hij dit denkbeeld van evenwijdige liefdadigheid, morele grootheid en verhevenheid  hebben gevormd en met succes hebben uitgevoerd en zijn leven ervoor gegeven hebben in het aanzicht van de grootste vooringenomenheid van zijn mensdom en tijd?

Jezus was geen waanzinnige.

Misschien dacht Jezus dat Hij God was maar was Hij geestesziek, wellicht leefde Hij in een illusie? Vele mensen hebben beweerd goddelijke te zijn, maar hun waanzin is meestal behoorlijk doorzichtig. Een zelfmisleidende mens of een waanzinnige is geestelijk ziek, vaak gevaarlijk, behoorlijk onnozel en totaal onvoorspelbaar. Past hetgeen wat we over Jezus weten in dit beeld? Noch de Bijbel, nog de geschiedenis vertonen zelfs maar de kleinste toespeling dat Jezus een waanzinnige was. Hij toonde geen symptomen van waanzin zoals we deze aantreffen, bij degenen die lijden aan geestelijke ziekten en hallucinaties. Zijn leerstellingen waren niet het razende betoog van een krankzinnige. Hij vertoonde geen tekenen van paranoia of  schizofrenie. Hij was, noch ondoordacht, noch impulsief. In elke omstandigheid, zelfs gedurende de folterende pijn van het kruis, toonde Jezus zich zelfverzekerd en in het volle bezit van zijn emoties en verstand. Het deed er niet toe over welk onderwerp Hij sprak, Zijn advies was diepzinnig, met inzicht, begrijpelijk en betrouwbaar. Zijn instructies op alle gebieden van menselijke relaties (religieus, moreel, politiek,  psychologisch, sociaal) waren zo betrouwbaar dat ze de Westerse landen voor bijna 20 eeuwen hebben gevormd en geschapen. Jezus heeft duizenden mensen verlost van ziekten en verslavingen aan verdovende middelen en alcoholisme. Er is zelfs geen klein vonkje van bewijs dat Jezus Christus ook maar iets minder dan ‘zinnig’ was.[3]

Nogmaals in de woorden van Philip Schaff:[4]

“Is zo’n verstand – helder als de sterrenhemel, zuiver als de berglucht, scherp en doordringend als een zwaard, door en door gezond en levenskrachtig, altijd klaar en altijd zelfverzekerd – verantwoordelijk voor een radicale en heel serieuze waanvoorstelling over Zijn eigen karakter en missie? Dat is ongerijmde verbeelding!

Daarom is Hij de Heer!

Wijd en zijd gedane onderzoeken hebben niemand tot de conclusie gebracht dat Jezus een leugenaar of een waanzinnige was. Geen realistisch persoon kon een van deze alternatieven ondersteunen. Logica en het overwicht aan bewijzen dwingen zelfs de meest sceptische en kritische persoon om de alternatieven voor leugenaar en waanzinnige te elimineren.

Logischerwijs moet Jezus daarom zijn wie Hij zegt dat Hij is – Hij is de Heer!

Hoe kunnen mensen deze onweerlegbare conclusie ontkennen? Ze introduceren een vierde alternatief: Legende. Ze beweren dat Jezus niet de Heer is omdat Hij dat nooit beweerd geeft te zijn. Dit komt uit het denkbeeld dat de Nieuwe Testament teksten historisch gezien niet betrouwbaar zijn. De Jezus die in de evangeliën is beschreven, de Jezus die beweerde God te zijn en onze zonden kon vergeven, de Jezus die wonderen verrichtte en uit de dood opstond is een legende die heel erg verschilt van de “historische Jezus”. Volgens dit denken, vertelt het Nieuwe Testament dus de waarheid over Jezus zijn menselijke persoonlijkheid, maar niet over Zijn Goddelijke natuur en Zijn wonderen. Degene die dit standpunt innemen negeren uit de evangeliën wat ze niet willen aanvaarden en verklaren dat hetgeen wat overblijft historisch waar is. Dus Jezus was noch God noch een leugenaar, want Hij beweerde simpelweg  nooit God te zijn. Zijn bewering is: noch waar, noch onwaar; het is gewoonweg frauduleus.

Zoals we in de voorgaande hoofdstukken uitgebreid hebben geanalyseerd, zijn de bijbelteksten wel degelijk betrouwbaar, zijn de evangeliën verankerd in onze geschiedenis, geschreven door geloofwaardige, betrouwbare en eerlijke ooggetuigen, circuleerde ze reeds gedurende de ooggetuigenperiode en worden ze bevestigd door archeologische ontdekkingen alsmede door  niet-christelijke bronnen. Om een groot deel van de tekst als legende af te wijzen is een zwakke poging om de bewijzen te negeren.

De enige manier om dus van dit dilemma af te komen is simpelweg: ontken de data. Want als je de data erkent krijg je te maken met het feit dat Jezus beweerd God te zijn, want dat is de kern van het Nieuwe Testament. De enige twee mogelijkheden blijven dan over: Als Zijn bewering waar is: wordt een Christen en aanbidt Hem; als zijn bewering niet waar is, wijs Hem dan als een godslasteraar af en sluit Hem op als een waanzinnige.[5]

Lees meer over: 3. De wonderen van Jezus