4. Eenheid van de Bijbel:
Het plan van verlossing (2)

Wat is God's plan van verlossing? [1]

Een progressieve openbaring

De Bijbel is een progressieve openbaring. Als je de eerste helft van een goed boek overslaat is het moeilijk om de karakters, het plot en het einde goed te begrijpen. Zo kan ook het Nieuwe Testament alleen volledig worden begrepen als het wordt gelezen met kennis van de gebeurtenissen, personen, wetten, profetieën, convenanten en beloftes van het Oude Testament. Het zou ons niet moeten verbazen dat het Nieuwe Testament ons ook aanwijzingen geeft over de belangrijke rol van het Oude Testament. Passages zoals Galaten 3:24 vermeldt: “Zo dan, de wet is onze tuchtmeester geweest tot Christus, opdat wij uit het geloof zouden gerechtvaardigd worden” (zie ook Romeinen 15:4; 1 Korintiërs 10:11 en 2 Timothëus 3:15). Het Nieuwe Testament verwijst ons naar het Oude Testament. Op deze wijze is de hele Oude Testament periode een onderwijzings- en trainingsperiode om de mensheid op de komst van Jezus Christus en Zijn rol in het plan van verlossing voor te bereiden. Daarom is het noodzakelijk om een goed begrip van het Oude Testament te hebben om het aloverheersende thema van de Bijbel te bevatten.

Wat zijn zoal de dingen die we uit de periode van het Oude Testament moeten leren?

Het eeuwige plan

De Bijbel begint met de God van de Bijbel, die al bestond voor de schepping van ons fysieke universum.

De Bijbel vertelt ons dat God dit plan voor verlossing al had voordat Hij de mensheid schiep (Efeziers 1:4 en 3:11). Waarom zou dat zo zijn? Het heeft alles te maken met het concept van “eigen wil”. Eigen, vrije, wil betekent simpelweg de mogelijkheid om zelf te kiezen wat te doen en/of wat niet te doen zonder beinvloeding of overreding van buiten af. Het is alleen maar logisch, dat indien God een wezen zou schapen met een eigen keuze over moraliteit (ofwel dat dit wezen zelf zou kunnen kiezen tussen goede en slechte daden) dat God ook een plan zou hebben over hoe Hij zou reageren op het resultaat van deze keuze. Het plan van verlossing: is God’s plan of reactie op de vrije morele keuze van de mens om te zondigen (om God’s wetten te breken).

Maar waarom heeft God de mens dan überhaupt geschapen? Wij kunnen niet weten wat God denkt, want we zijn gelimiteerd tot het weinige wat Hij ons over Zichzelf heeft onthuld. Datgene wat Hij heeft onthuld toont dat Hij spirituele wezens in de hemel wil hebben die zelf de keuze hebben gemaakt om Hem lief te hebben en te aanbidden. Voordat God onze fysieke wereld schiep had Hij reeds andere spirituele wezens (engelen) in een andere dimensie (de hemel genaamd) geschapen die hadden gekozen (vrije wil) om op een bepaald moment te zondigen. Als een gevolg daarvan verbande God ze uit de hemel (2 Petrus 2:4: “Want indien God de engelen, die gezondigd hebben, niet gespaard heeft, maar, die in de hel geworpen hebbende, overgegeven heeft aan de ketenen der duisternis, om tot het oordeel bewaard te worden”). Pas hierna schiep Hij onze dimensies (een fysiek universum) en spirituele wezens (ons) en plaatste ons in een fysieke houder (onze lichamen). Net zoals computers vaak een label “Intel inside” hebben, zo zouden wij een label “spirit inside” moeten hebben. Het is deze ziel, geschapen in het evenbeeld van God, dat ons anders maakt dan een dier (Genesis 1:27: “En God schiep den mens naar Zijn beeld; naar het beeld van God schiep Hij hem; man en vrouw schiep Hij ze”). Wij zijn in onze tijdelijke fysieke houders geplaatst om onze ziel te leren om Hem lief te hebben, Hem te dienen en om Hem te aanbidden voor Zijn glorie.

Onze tijdelijke lichamen beperken onze vrijr morele daden volledig tot deze dimensie, de fysieke wereld. God wenst dat wij zelf zullen kiezen om Hem lief te hebben, te aanbidden en te dienen, terwijl wij in deze fysieke “houders” hier op aarde zijn (Deuteronium 8:2, 13:3: “…want de HEERE, uw God, verzoekt ulieden, om te weten, of gij den HEERE, uw God, liefhebt met uw ganse hart en met uw ganse ziel”). Als onze houders (lichamen) uiteindelijk sterven, het onafwendbare lot van alle mensen, dan zal onze ziel naar God terugkeren in afwachting van zijn laatste oordeel (Prediker 12:7: “En dat het stof wederom tot aarde keert, als het geweest is; en de geest weder tot God keert, Die hem gegeven heeft”; Openbaring 20:13: “…en zij werden geoordeeld, een iegelijk naar hun werken”). Dit zal het eeuwige lot van jou en mij bepalen: we zullen ons bij God in Zijn dimensie (hemel) voegen of we worden verbannen uit Zijn aanwezigheid (hel). Het hangt helemaal af van het soort leven wat we hier op aarde kiezen te leven en wat onze bereidwilligheid toont om Hem als onze schepper te erkennen en om Hem lief te hebben en te dienen (1 Petrus 1:17: “En indien gij tot een Vader aanroept Dengene, Die zonder aanneming des persoons oordeelt naar eens iegelijks werk, zo wandelt in vreze den tijd uwer inwoning”; Handelingen 7:27: “Opdat zij den Heere zouden zoeken, of zij Hem immers tasten en vinden mochten; hoewel Hij niet verre is van een iegelijk van ons”).

We zien ook dat God de analogie van een vader gebruikt om onze relatie met Hem te beschrijven. Hij is onze Vader en wij zijn Zijn kinderen (1 Johannes 3:1: “Ziet, hoe grote liefde ons de Vader gegeven heeft, namelijk dat wij kinderen Gods genaamd zouden worden. Daarom kent ons de wereld niet, omdat zij Hem niet kent”). Want wensen ouders? – zij wensen dat hun kinderen hun liefde voor hen demonstreren omdat ze dat echt willen doen (uit hun eigen keuze), niet omdat ze het moeten doen (omdat ze gedwongen worden). God heeft ons in Zijn evenbeeld geschapen en dit wordt gedemonstreerd in de liefde van een ouder voor een kind. Het is God’s wil en wens om een liefhebbende spirituele relatie te hebben met elk spiritueel wezen dat Hij heeft geschapen (2 Petrus 3:9: “De Heere vertraagt de belofte niet (gelijk enigen dat traagheid achten), maar is lankmoedig over ons, niet willende, dat enigen verloren gaan, maar dat zij allen tot bekering komen”), maar die relatie moet in overeenstemming zijn met Zijn karakter en natuur.

Twee Goden?

Sommige mensen hebben de onjuiste conclusie getrokken dat er twee Goden in de Bijbel moeten zijn. Er is de God van het Nieuwe Testament, vol met liefde, vreugde, vergeving, vrede en geluk, terwijl de God van het Oude Testament een wrede, harde God, vol van rechtvaardigheid, straf en wraak is.[2]

Inderdaad, voor de oppervlakkige lezer lijkt het alsof God zich in het Oude Testament anders tegenover Zijn schepping gedraagt dan in het Nieuwe Testament. Maar is Hij echt een andere God?  Nee. Bedenk eens hoe een ouder een klein kind liefdevol disciplineert zodat het die dingen kan leren die een verantwoordelijke volwassene dient te weten. Toen mijn kinderen klein waren moest ik ze als vader soms ook straffen als ik dacht dat ze dat nodig hadden. Ze vonden dat zelden leuk! Op dat moment van hun leven moet ik op de God van het Oude Testament geleken hebben die hard ten opzicht van Zijn schepping overkwam. Maar nu mijn kinderen zijn opgegroeid hebben ze een heel ander houding ten opzichte van deze “trainingsperiode”. Wij hebben een goede relatie met onze opgegroeide kinderen op een heel ander niveau dan de relatie gedurende de opgroeingsperiode. Dat is precies hetgeen wat het Nieuwe Testament ons over het Oude Testament probeert te vertellen. Zoals gezegd, was het Oude Testament een leer- en trainingsperiode om ons op Christus voor te bereiden. God gedraagt zich in het Nieuwe Testament, en ook vandaag, anders ten opzichte van Zijn schepping op de basis van spirituele volwassenheid die is ontwikkeld door de lessen uit de Oude Testament periode. De God van het Oude Testament en het Nieuwe Testament is dezelfde God. “Want Ik, de HEERE, word niet veranderd” (Malachi 3:6).

De natuur van God

Het karakter of de natuur van God is gedefinieerd door de eigenschap van heiligheid – de complete afwezigheid van kwaadaardigheid en slechtheid – “Want Gij zijt geen God, Die lust heeft aan goddeloosheid; de boze zal bij U niet verkeren” (Psalm 5:5). Johannes zegt, “dat God een Licht is, en gans geen duisternis in Hem is” (1 Johannes 1:5). Johannes vertelt ons dat God compleet vrij is van enige morele slechtheid – Hij is de kern van morele puurheid en goedheid. De heiligheid van God is de fundering voor Zijn plan van verlossing.

Het is de heiligheid van God die Zijn eigenschappen van almachtigheid (onbegrensde macht), alwetendheid (volledige kennis) en alomvertegenwoordigheid (overal aanwezig) perfect maken. Stel je voor dat jij (of iemand die je kent) de eigenschappen van almachtigheid, alwetendheid en alomvertegenwoordigheid zou bezitten. Zou je dan van hem houden? Of hem aanbidden? Niet noodzakelijkerwijs. Want wat als hij of zij een slecht persoon zou zijn, een Hitler of een Darth Vader? Het is juist God’s natuur van heiligheid die Hem onze aanbidding, liefde en toewijding waardig maken. Ik kan dit over God door Zijn heiligheid weten door Zijn interactie met Zijn schepping te observeren. Vervolgens geeft mij dit een liefde voor God en een verlangen om Hem te dienen en bij Hem te zijn als mijn spirituele Vader.

“Want des HEEREN woord is recht, en al Zijn werk getrouw. Hij heeft gerechtigheid en gericht lief; de aarde is vol van de goedertierenheid des HEEREN” (Psalm 33:4-5, nadruk toegevoegd). We ontdekken God’s heiligheid ook in twee andere aspecten: Zijn gerechtigheid en Zijn liefde. “Gerechtigheid en gericht zijn de vastigheid Uws troons; goedertierenheid en waarheid gaan voor Uw aanschijn henen” (Psalm 89:15, nadruk toegevoegd). In onze interactie met God spelen deze twee aspecten een heel belangrijke rol.

God’s gerechtigheid impliceert dat God de mens nooit oneerlijk of onbillijk zal behandelen. We kunnen op Zijn beloftes en Zijn oordelen vertrouwen (Deuteronium 32:4; Job 8:3). We kunnen erop rekenen dat wat Hij zegt te doen, Hij dat ook zal doen (Jesaja 46:8-11). Dat betekent ook dat als God een straf of een oordeel uitspreekt dat het niet alleen rechtvaardig en in het belang van de mensheid zal zijn, maar dat we er ook zeker van kunnen zijn dat Hij de uitgesproken straf zal uitvoeren. Zonde, bijvoorbeeld, is gedefinieerd als het breken van God’s wetten (1 Johannes 3:4) en God’s gerechtigheid zal niet toestaan om zonde ongestraft te laten passeren.

Een complementair aspect van God’s heiligheid is Zijn liefde voor Zijn schepping. Terwijl Zijn gerechtigheid eerlijk en zeker is, wordt het binnen het kader van Zijn liefde toegepast. Zijn liefde voor Zijn schepping probeert datgene wat de onverschilligheid en onzorgvuldigheid door het zondigen van de mens verwoest, te repareren.

God zegt herhaaldelijk dat wij heilig moeten zijn omdat Hij heilig is. “En gij zult Mij heilig zijn, want Ik, de HEERE, ben heilig; en Ik heb u van de volken afgezonderd, opdat gij Mijns zoudt zijn” (Leviticus 20:26, nadruk toegevoegd). God schiep ons als spirituele wezens (Genesis 1:26: “God zeide: Laat Ons mensen maken, naar Ons beeld, naar Onze gelijkenis”) en wenst een spirituele relatie met Zijn schepping te hebben. Alleen als wij heilig zijn dan is deze spirituele samenkomst, die God wenst, mogelijk.

Dit vormt de basis voor het plan van verlossing, God’s ongelooflijke plan van rechtvaardigheid en genade wat als eerste in het Oude Testament wordt getoond. Maar waarom is een plan om de mens “terug te kopen” (te verlossen) nodig?