2. Tekst en boeken van het Oude Testament (6)

Zoals met de Pentateuch, wordt ook het boek van Jejasa aan een behoorlijke hoeveelheid kritische onderzoeken door bijbelgeleerden blootgesteld. Dit vanwege de vele profetieën over Israël, Babylonië en de Messias.

De schrijver is geïdentificeerd als Jesaja, zoon van Amoz (Jesaja 1:1 “Het gezicht van Jesaja, den zoon van Amoz, hetwelk hij zag over Juda en Jeruzalem, in de dagen van Uzzia, Jotham, Achaz en Hizkia, de koningen van Juda”). Dit geeft aan dat de geschriften op zijn minst 100 jaar voor de val van Jeruzalem aan de Babyloniërs en de resulterende ballingschap van 70 jaar, in de periode van 790 BC tot 686 BC geschreven moet zijn. Jesaja profeteerde uitgebreid over deze gebeurtenis alsmede over God’s oordeel over de Syriërs (die in 722 BC gedurende Jesaja’s leven,  het noordelijke koninkrijk van Israël veroverde) en over de Babyloniërs.                            

Omdat liberale bijbelgeleerden sceptisch staan tegenover alles wat zelfs maar naar bovennatuurlijke inspiratie van de Bijbel wijst, heeft men geprobeerd om de vervulde profetieën uit deze boeken uit te leggen door deze te herdateren tot na de evenementen. De theorie van Deutero-Jesaja (of tweede Jesaja)[1] kwam aan het einde van de achttiende eeuw naar boven. Volgens deze theorie heeft Jesaja zelf de eerste 39 hoofdstukken geschreven en heeft hij daarna zijn pen aan een van zijn studenten overhandigd om het tweede gedeelte (hoofdstuk 40-66) te schrijven nadat de Babylonische ballingschap startte (ongeveer na 586 BC). Deze latere datum zou de voorspellingen over “Cores, koning van Perzië ” (deze koning wordt in het Engels “Cyrus” genoemd) in Jesaja 44:28-45:1 verklaren.[2]

De Deutero-Jesaja theorie beweert, dat in sterk contrast tot de hoofdstukken van Jesaja 1-39, de hoofdstukken 40-55 geen persoonlijke gegevens over de profeet bevatten. Het eerste gedeelte bevat diverse verhalen over Jesaja die speciaal over zijn verhandelingen met koningen en andere personen in Jeruzalem gaan. Het wordt gezegd dat de stijl en de taal van Jesaja 40-55  behoorlijk verschillen van de eerdere hoofdstukken (het is interessant dat juist de eenheid in stijl wordt aangedragen door degenen die Jesaja als schrijver steunen). De bewering is dat specifieke referenties naar Cores ontstaan zijn gedurende de ervaringen tijdens de ballingschap in Babylonie.[3] Dit laatste argument is zogenaamd het sterkste, maar helaas lijkt het meer een wens dan een feit! Men beweert alleen maar dat het tweede gedeelte van Jesaja later is geschreven omdat men de juistheid van de voorspellingen niet kan uitleggen.

Vele bijbelgeleerden wijzen de Deutero-Jesaja theorie af. Hun lange lijst van argumenten bevatten o.a. de eenheid van schrijfstijlen in beide delen, het consistente gebruik van dezelfde woorden en de bekendheid van de schrijver met Palestina maar niet met Babylonië. Joodse tradities schrijven het boek uniform aan Jesaja toe. De Dode Zeerollen bevatten een complete rol van Jesaja van de tweede eeuw voor Christus dat het boek als een geheel bevat (het einde van hoofdstuk 39 en het begin van hoofdstuk 40 zijn als een doorgaande, in elkaar overvloeiende tekst geschreven).

De Joodse schrijvers die deze rollen produceerden hebben blijkbaar nooit aan de eenheid van het boek getwijfeld. Noch de schrijvers van het Nieuwe Testament, noch de prille Christelijke kerk, twijfelde aan deze eenheid omdat citaten uit beide delen aan Jesaja worden toegekend.[4]

Jesaja bevat uitgebreide en expliciete voorspellingen over de komst van de Messias alsmede over het leven en de kruisiging van Jezus. In het kort zijn deze:[5] het heersen van Jezus in het Koninkrijk (2:3-5), de maagdelijke geboorte van Jezus (7:14), het heersen van Jezus (9:2,7), Zijn heerschappij over de wereld (9:4), Christus als een afstammeling van David (11:1,10), Christus gevuld met de Heilige Geest (11:2, 42:1), Christus die met rechtvaardigheid zal oordelen (11:3-5;42:1,4), Christus die over de volkeren zal regeren (11:10), Christus die zachtaardig voor de zwakken zal zijn (42:3), Christus die een nieuw verbond mogelijk zal maken (42:6;49:8), Christus die een licht voor de niet-Joden zal zijn en door hen zal worden aanbeden (42:6; 49:6-7;52:15), Christus die door Israël zal worden afgewezen (49:7; 53:1-3), Christus die gehoorzaam aan God zal zijn en lijden zal ondergaan (50:6; 53:7-8), Christus die zal worden verheven (52:13; 53:12), Christus die Israël zal herstellen en de zondigen zal veroordelen (61:1-3).

Messiaanse voorspellingen zijn overtuigende en belangrijke bewijsstukken voor Jezus zijn uitspraken dat Hij God is (meer over de voorspellingen zal worden besproken tijdens het bespreken van de bewijzen voor Christus[6]). Omdat het boek van Jesaja vele jaren voor de geboorte van Jezus werd geschreven kunnen deze voorspellingen niet weggeredeneerd worden. Zoals we ons wellicht herinneren bevatte de Dode Zeerollen meer dan een complete rol van dit boek, wat de oorspronkelijke samenstelling hiervan ver voor de geboorte van Jezus plaatst. En het boek van Jesaja is ook opgenomen in de LXX die met zekerheid meer dan 300 jaar eerder werd vertaald.

Lees meer over:(7) Bewijsstuk #6: Auteurschap van Daniël